Smienten in Cronesteyn

Ieder jaar in oktober keert de smient terug in Cronesteyn om vervolgens begin april weer te vertrekken naar Noord-Europa, waar de smient broedt. Winters Cronesteyn zonder smienten is ondenkbaar. De smient wordt om zijn kenmerkende roep ook wel ‘fluiteend’ genoemd. In Cronesteyn zijn er deze winter ca. 300 smienten. Je vindt ze in de weilanden en in de sloten tussen de weilanden. Het fluiten is ook te horen als ze in groepen boven Cronesteyn vliegen.  Het zijn prachtige eenden. Het mannetje smient heeft een kastanjebruine kop met roomgele streep op het voorhoofd en een roze-achtig borst. Vrouwtjes zijn rossig bruin of grijsachtig met een witte buik. In Nederland zijn er in de winter ca.900.000 smienten. Ook zijn er ca. 700.000 doortrekkers die verder naar het zuiden overwinteren.

De smient broedt van mei tot en met juni. Heeft doorgaans één legsel van 7 tot 8 eieren. Nestelt in kleine groepjes, dicht bij elkaar. De jongen kunnen na 40-45 dagen vliegen. Het dieet van de smient bestaat voor 100% uit plantaardig voedsel. In Cronesteyn in de winter bestaat het voedsel voornamelijk uit gras.

Tot 1999 mocht de smient worden bejaagd en werden er iedere winter tot 50.000 geschoten. Gelukkig mag dat niet meer. Er is daarna nog wel afschot geweest in het kader van voorkomen van landbouwschade. Het is de vraag of de smienten werkelijk schade veroorzaakten. Sinds 2021 is het afschieten in Zuid-Holland helemaal verboden.

Sinds 2017 staat de smient op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels. Jaarlijks neemt de populatie met enkele procenten af. Waterkwaliteit in het gebied van overwinteren kan een rol spelen, maar ook verplaatsing van overwinteringsgebied naar het noorden.

Een aanzienlijk deel van de Noordwest-Europese populatie overwintert hier. Daarom heeft Nederland een extra verantwoordelijkheid om voor de smient te zorgen. Ook in Cronesteyn kunnen we hieraan een bescheiden bijdrage leveren. Door de sloten schoon te houden met een goede waterkwaliteit en de weilanden te beheren als rustgebied en af te schermen voor publiek en honden. Met de vogelwerkgroep Cronesteyn tellen we een aantal keren in de winter hoeveel smienten er zijn. Zo kunnen we de stand van deze watervogel over de jaren volgen.

Voor de wandelaar in Cronesteyn is de smient een mooie en gemakkelijk te observeren vogel. Vanaf de wandelpaden rondom het weiland zijn ze in het weiland en de sloten zeer goed waar te nemen. Vaak in combinatie met de krakeend en wilde eend.

Een paar smienten in een sloot. De voorste, het mannetje, roodbruine kop en grijs lijf, bij de staart zwarte veren met een witte rand. Het vrouwtje is bruinig gevlekt, zoals een wilde eend vrouwtje.
Smienten, foto: Adri de Groot