Nieuwsbrief november 2022

Het ontgaat u niet als natuurliefhebber: de zon komt later op, het wordt killer en vochtiger. Herfst! Een nieuw seizoen in Polderpark Cronesteyn.

Maar wat kan het daar dan prachtig zijn: zon achter laaghangende nevels, de komst van smienten en andere wintervogels, de verkleuring van de bomen.

En niet te vergeten: de lekkere warme drankjes en gezelligheid in de Tuin van de Smid.

Daar vond afgelopen zondag voor de tweede keer, weer voor een volle zaal, de lezing ‘Natuurschatten van Cronesteyn’ plaats.; meer informatie over de wintervogelexcursie, de zaailingenactie en de Natuurbeheergroep (lekker wilgen knotten!) vindt u in de agenda.

Vrijwilligers

We zoeken nog steeds een nieuwe penningmeester! Het is niet ingewikkeld en je wordt rustig ingewerkt. Verder zijn we voor de Natuurbeheergroep op zoek naar mensen die het werk kunnen begeleiden. Meer informatie op de pagina vrijwilligers.

Andrien van Roon is onze nieuwe secretaris. Andrien heeft na haar pensionering uit het bedrijfsleven de tijd en de drive om intensiever met natuurbescherming bezig te zijn. Ze was al actief in Vogelwerkgroep Cronesteyn, zowel met tellen als in de nestkastenwerkgroep. Andrien vindt het leuk om activiteiten te organiseren waardoor de bezoekers van het polderpark met meer kennis en plezier van de natuur kunnen genieten, èn om de kwetsbare natuur van het park te beschermen. 

Windmolens

In deze nieuwsbrief tal van leuke onderwerpen. Maar als Stichting houden we ons ook bezig met wat ingewikkelder zaken. Zo zijn we betrokken bij de klankbordgroep Windenergie A4/N11. Er zijn plannen om op Zoeterwouds grondgebied windmolens te plaatsen. Twee van de mogelijke locaties liggen precies aan de overkant van ons park, nét over de A4. Als Stichting spreken we ons niet uit over voor of tegen windenergie, maar we maken ons grote zorgen over het nadelig effect op onze vogels en vleermuizen en op trekvogels in de omliggende polders. We zullen ons dan ook inspannen om hier op korte termijn gedegen, onafhankelijk onderzoek naar te laten doen. Het participatietraject is in volle gang; uiteindelijk beslist de provincie Zuid-Holland, maar dat gaat zeker nog een tijd duren.

Laatste nieuws: op 16 november is bekend geworden dat er onvoldoende politiek draagvlak is voor windmolens in de hoek tussen A4 en N11.

Baggeren

Hoogheemraadschap Rijnland laat de komende maanden een aantal van de grotere vaarten in en rond de weidevogelgraslanden uitbaggeren. Volgens ons leidt dat tot ongewenste verstoring van het slootleven en is het ook niet echt nodig. Maar volgens de regels van het hoogheemraadschap is het noodzakelijk om deze sloten op diepte te houden. We hebben er daarom op aangedrongen om het in ieder geval zo natuurvriendelijk mogelijk uit te voeren.

Andrien van Roon en Kees Vertegaal

Uitvoering Beheerplan

Met de gemeente overleggen we regelmatig over de natuurprojecten uit het beheerplan die in de komende periode worden uitgevoerd. In de weidevogelgraslanden worden binnenkort (eind oktober en november) stuwtjes in sloten geplaatst waardoor in het voorjaar de waterstand in de sloten en de weilanden kan worden verhoogd. Hopelijk profiteren de weidevogels daar het volgend voorjaar al van.

Ook wordt er gestart met de aanleg van een paddenpoel in de oostpunt van het polderpark. Schrik dus niet als u de komende weken vrachtwagens en graafmachines rond ziet rijden, het is voor een goed doel!

Lees ook:
Werkzaamheden in Polderpark Cronesteyn

Later in de winter wordt in het Reigersbos een deel van de populieren langs de randen vervangen (dit gebeurt in fasen) omdat ze oud zijn en bij stormen regelmatig omwaaien. Ook wordt het pad door het midden van het bos verlegd naar de rand om een groter rustgebied voor vogels te creëren.

Natuurvriendelijke oevers
In de oostelijke graslanden worden de slootkanten omgevormd tot zogenaamde natuurvriendelijke oevers (oranje gemarkeerd op het plaatje). Dat is goed voor de biodiversiteit en maakt de oevers minder aantrekkelijk voor Amerikaanse rivierkreeften.

Kees Vertegaal

Van het asfalt af

Goed nieuws voor wandelaars die ons park willen aandoen en vanaf de Bult aan komen lopen. De gemeente heeft een wandelpad aangelegd op de groenstrook tussen het fietspad en de bebouwing van het industrieterrein. In plaats van op het ’s zomers zinderend hete asfalt te wandelen met steeds harder fietsende tweewielers begint het ontspannen in de natuur al vierhonderd meter eerder. Een aanrader dus!

Sjaak van de Geijn

Bijzondere bodembeestjes in Polderpark Cronesteyn

’s Middags op 5 oktober was er in het Kooipark een ‘Trefpunt Live Science’ met als hoofdorganisator Naturalis – Natuur om de Hoek. Het was er lekker druk, bij alle zeven onderdelen. Ikzelf stond daar voor de Bodemdiertjesactiviteit. Met bakken en bakjes, lepels, kwastjes, potjes, binoculair, zoekkaarten, boekjes en zo meer. En met rijp tuincompost uit mijn eigen compostbakken. En bodemstrooisel uit het Landgoedbos, van het deel tussen het bruggetje van het schelpenpaadje en de driesprong om de gracht.

De zak uit Cronesteyn bevatte heel veel bodemdiertjes: zoals diverse soorten pissebedden, slangmiljoenpoten, duizendpoten (bladkruiper en aardkruipers). Aan alles op soort determineren kwam ik niet toe, maar twee heel kleine soorten heb ik goed gefotografeerd en later ingevoerd in Waarneming.nl. Een Mosschorpioentje (links; Mosschorpioentje onbekend – Neobisium spec. – Waarneming.nl). En een Aardhooiwagentje (rechts; Nemastoma dentigerum – Waarneming.nl).

Het bodemmateriaal heb ik na afloop natuurlijk weer netjes op zijn plek teruggestort.

Gerard van der Klugt

Het vogeljaar

De definitieve resultaten van de broedvogeltellingen over 2022 zijn nog niet binnen, dus daar zullen we in de volgende nieuwsbrief wat meer over vertellen. Nu alvast een paar dingen die ons opvielen.

De lepelaars  en de sperwers waren alweer de sterren van de show dit jaar. Er is wel een ijsvogel gespot, maar we hebben helaas geen territorium kunnen vaststellen. Aan het begin van het broedseizoen zijn er drie grutto’s gezien en de laatste waarneming van een enkele grutto was op 10 april. Het is dus wel praktisch zeker dat er dit jaar geen kuikens zijn grootgebracht. Gelukkig hebben we ook nog kieviten, tureluurs en scholeksters, al zijn dat er ook lang niet zo veel als vroeger. We hopen dat het nieuwe pachtcontract dat de gemeente met de boer heeft afgesloten (met o.a. nog wat strakkere maaidata) en de vernatting van de juiste percelen volgend jaar verbetering zullen brengen.

Dan moeten de vossen die we tegenwoordig hebben natuurlijk wel van de nesten af blijven: we pleiten bij de gemeente voor een laag schrikdraadje rondom een aantal percelen.

Roek Vermeulen, Vogelwerkgroep Cronesteyn

IVN-activiteiten in Cronesteyn

Na twee magere jaren door corona heeft IVN Leidse regio dit jaar weer diverse activiteiten in Cronesteyn georganiseerd. Leuk en belangrijk dat we weer mensen de natuur in het mooie park kunnen laten beleven.

Zo zijn in het vroege voorjaar de deelnemers ‘naar de knoppen’ gegaan; zij deden mee met een excursie over het ontluikende voorjaar met aandacht voor planten waarvan de knoppen op het punt van bloeien stonden. In mei zijn we naar de vogels gaan kijken. Daarbij waren vooral de lepelaars een attractie, maar het was ook bijzonder om met een telescoop de sperwer op haar nest goed te kunnen bekijken. Maar vogels kun je natuurlijk ook ontdekken met je oren, zo ontdekte men de kleine karekiet door het gezang.

In juni was de altijd populaire slootjessafari, waarbij we gewapend met schepnet het onderwaterleven naar boven haalden. Het was een stralende middag met bijna 60 deelnemers die maar liefst 32 verschillende soorten waterdiertjes wisten te vangen om ze vervolgens in aquaria goed te kunnen bekijken.  

Slootjessafari – foto’s: IVN-werkgroep Cronesteyn

En in september viel er helemaal veel te beleven. Zo hebben we op een zaterdagavond met stroop en licht nachtvlinders gelokt, gingen we op een zondagmiddag met kinderen op zoek naar kleine beestjes en is aan het einde van de maand de oogst van Cronesteyn aan zaden en vruchten bekeken.

Komende IVN-activiteiten
En er komt nog meer aan de komende maanden, hou daarvoor de site in de gaten (ook voor andere activiteiten in de regio): https://www.ivn.nl/afdeling/leidse-regio/activiteiten

links de nachtvlinderinstallatie – foto’s: IVN-werkgroep Cronesteyn

Sjoerd Luiten